……….
مدارِنکبت
ندانم ازکدامین جنسِ کینی
که خارِ دیده ی دنیا ودینی
مدارِ نکبت اندوزِ زمانی
شرارِ ظلمت افروزِ زمینی
…………

مشتِ کور
مزن مشکن دلِ احساسِ مارا
مکن ویرانه بنیادِ صفارا
دگردست ازسرِآیینه بردار
به مشتِ کوراگرکردی عصارا
……..
نورالله وثوق
سه شنبه 5/5/1389
http://norollahwosuq.blogfa.com/

باید به این سخن آغازکرد که من یک دانش آموز رشتۀ حقوق هستم که بعداز ختم تحصیلات لسانس خویش درصدد ادامه دادن تحصیلات فوق لسانس دررشته حقوق بین الدول وبخصوص حقوق بشر بودم وهستم، که برای یکسال وقفه، به منظور کسب تجربۀ کاری به کشورم برگشتم تا ازچگونگی ومشکلات اجتماعی و فرهنگی افغانستان درفضای سیاسی کنونی آگاهی بیشتری داشته باشم اما امروز خود را ثبت نام مکتب دیگری بازهم مرتبط به رشته تحصیلی ام نموده ام که آن اشتراک درانتخابات ولسی جرگۀ 1389 به حیث یک کاندیدا ازولایت کابل میباشد. پس به صفت یک دانش آموز این مکتب جدید  یعنی سیاست مسئوولیت آموختن وآموختاندن این پروسۀ مبارزات انتخاباتی را داشته و این روند را جزلاینفک تحقیقات علمی خویش میدانم.

البته بصورت عموم هدف ازنامزد شدن درانتخابات ولسی جرگه راه یافتن به شورای ملی وبرنده شدن دراین انتخابات است مگر برای من برنده شدن ویا باختن چالش نه بلکه طرز داخل شدن وبرنده شدن آن مفهومی دارد، زیرا یک کاندید درحالت کنونی افغانستان به دلایل مختلف مانند خریداری آراء و دیگر شیوه های غیرمسلکی میتواند درصحنۀ پارلمان حضوریابد. اما  ازدید گاه من این شیوه ها بسا مضر و این کامیابی یک موفقیت نه بلکه یک ناکامی محض پنداشته میشود که همه را محکوم به غیر سیاسی و غیر مسلکی بودن میکند. پس من به حیث یک کاندیدا بخاطر نهادینه شدن دموکراسی در جامعه افغانی چالش های را به خویش گزیده ام که در نتیجه  بتوانم یک ارزیابی خوبی از کار برد خویش، جامعه، سیاسیون، و سیاسی سازی ملت ام بدست آورم. این برای من یک حقیقت است که درصحنۀ انتخابات کسی را رقیب خویش نمیدانم ، چرا شخصا درزنده گی بایگانه کسی که رقابت داشتم آن شخص تنها وتنها خودم بوده ام و با این روش و تفکر من پیوسته درطول زنده گی با چالش های گوناگون همسفرم. پس در راستای انتخابات من چالش های مختلف را بطوریک تحقیقات سیاسی و ملی که برای پیاده نمودن افکار علمی و نهادینه شدن دموکراسی استفاده گردد گزیده ام، که از جمله چند چالش عمده آنرا دراینجا تذکر میدهم.

چالش اول من انتخاب کاندایدای حزب هستم نه مستقل، البته اکثریت کاندیدای که درانتخابات ولسی جرگه سهم گرفته اند با یک نهاد سیاسی ارتباط داشته ویا ازسوی برخی حلقات سیاسی مورد حمایت قرار دارند. مگر بدبختانه همه مستقل بودن را در روند انتخاباتی نسبت به وابستگی شان به احزاب سیاسی ترجیع داده اند چون خوف ازدست دادن آراء شانرا داشته و میخواهند از طریق مستقل بودن رای مردم را از آن خود کنند. ولی متاسفانه بسیاری از سیاسون ما این موضوع را تا هنوز درک کرده نتوانسته اند که انتخابات آن پروسۀ ملی است که برای رشد، تقویت و نهادینه شدن دموکراسی در یک کشور راه اندازی میگردد که در این هنگام احزاب سیاسی  و سیاسیون مسوول اند جامعه را با تلاش و معلومات شان بیشتر سیاسی نموده و یا آموزش سیاسی دهند نه اینکه در این پروسه سیاسیون خود خواهان پنهان نمودن هویت سیاسی شان گردیده و مردم را در تاریکی قرار دهند. البته هدف نقد کردن در اینجا از روند مستقل بودن نه بل سوء استفاده از این طریقه میباشد که این موضوع درحالت کنونی از دیدگاه من دومشکل بزرگ اجتماعی وسیاسی را بارمیآورد؛ اول اینکه  این شیوۀ نامعقول ولی مروج دراجتماع باعث خطربزرگ برای رشد وتقویت دموکراسی یعنی تقویت  ونهادینه شدن افکار احزا ب سیاسی درکشور میگردد. دوم برعلاوه اینکه کاندیدان ازین روش برای ملت یک آموزش وآگاهی درست  را نمیدهند رأی ملت را بر مبنای معلومات اشتباه بدست آورده و سیاست را بسوی دیگرگونی بیشتر میکشانند. این حقیقت است که افکارعامۀ مردم افغانستان نظر به تاریخ تلخ گذشته  که پیوسته جنگ وبی ثبانی آنرا تشکیل میدهد حساسیت خاصی ازنام احزاب دارند ، پس امروز این وجیبۀ ملی هرکاندید وسیاسیون افغانستان است که مردم را ازاین هراس بیرون آورد. سیاسیون باید اینرا تعین کنند که سیاست واحزاب سیاسی برای پشبرد جامعۀ متمدن به طور یک نیاز مبرم دیده میشود ویا اینکه برای عقب مانده گی، جنگ وخشونت یک ابزار است. اگر این یک افکار ناپسندیده است پس برای ازبین بردن ونابود کردن آن همه دست به دست هم داده ساعی باشند، واگر جواب این است که مردم برای بدست آوردن حقوق سیاسی ،اسلامی وانسانی شان ضرورت به تشکیل شوراها واحزاب سیاسی را در افغانستان دارند،  پس چرا سیاسیون ازگرفتن این نام ویا وابستگی شان به احزاب سیاسی انکار میورزند وآنهم تنها در انتخابات؟ علاوه براینکه سیاسیون استادان سیاست دراجتماع هستند و سیاست درست را باید به ملت برای پیشرفت جامعه بیاموزانند آنها باید درراستای معلومات دهی به ملت صادق بوده و شفافیت کاری شان را از این نقطه (کاندیداتوری شان) آغاز نمایند تا با آنچه که است خود را در صحنه ظاهر نماید و اگر هدف شان واقعا خدمت است پس هراس از این نداشته باشد که از کدام جریان سیاسی خود را آشکار مینمایند، چرا که از هر نامی که میاید برای پیشرفت ملت قدم برمیدارد.من با بررسی نمودن چنین مشکلات کشور به حیث یک متعلم سیاسی خواهان گرفتن این چالش گردیدم که نه با واژه مستقل مگر با مهر حزب پیوند ملی خواهان رأی از اقشار مختلف کابل گردم؛ اگر چه آنها یک رأی هم در صندوق برایم نریزند، چرا که به صفت نسل جوان که نظریات و ملاحظات در بستر سیاست و تخطی های سیاسیون در افغانستان داشته و بر سوء استفاده از طریقه ی سیاست و غیر مسلکی بودن آن در کشور به فغان بوده ام واجب افکار خویش میدانم که قدم و کوشش خود را در راستای سیاست درست و مسلکی بودن آن بردارم، تا بتوانم پیام درست را به سمع ملت برسانم.

چالش دوم را از بررسی بر مبنای انتخابات مبارزاتی برگزیدم و آن اینکه من میخواهم تعریف از مبارزات انتخاباتی یا کمپاین داشته باشم وازمبارزات انتخاباتی به مثابۀ یک روند دموکراتیک برای آگاهی وتحرک افکار رای دهنده گان کار گیرم تا منظور انتخابات را که چون پدیده ی جدید در کشور تا هنوز هم روشن نگردیده بتوانم برایشان با مثال کوچک خویش نمایان نمایم. من از روند غیر مسلکی انتخابات در افغانستان بحیث یک جوان این کشور پیوسته رنج برده ام، و این موضوع تأسف آور است که کاندیدان قبلی در انتخابات کدام طریقه ی خاص و مسلکی از خود بجا نگذاشته تا کاندیدان بی تجربه از آن بطور نمونه  نام ببرند، پس با شیوه های پسمانده نه تنها مردم از کاندید و کاندید از مردم معلومات  مثمر گرفته نتوانسته و پروسه ی انتخابات بقسم یک روند سیاسی غیر حرفه ی و نامکمل باقی مانده بل مردم با شعار های خریده شده، افکار دزدی نموده و راه های تاریک کاندیدان غیر مسلکی، تارتر گردیده اند. جای بسا تأسف است که یکسان بودن در اجتماع آنقدر معمول گردیده که هیچ شخص سیاسی نمیتواند جرأت متغیر بودن را از آن خود کند، تا این روند را تغییر دهد و یا در را تغییر دادن آن کوشا باشد چه رسد که با ابتکارات تازه برای مردم پیام بیاورد، چرا که همه خوف مقابل شدن با مخاطره و راست گفتن با ملت را دارند، ولی باید این را درک کرد که تا این جرأت حاصل نگردد هیچ سیاسیی تغیرات سیاسی مثبت را در افغانستان پیاده کرده نمیتواند چرا که در میدان سیاست باید مبارزه کرد و در راستای مبارزه باید خطر را پذیرفت زیرااکثر اوقات درآغوش مخاطره میتوان هدف را بدست آورد، پس درراه رسیدن به اهداف بزرگ از ناکامی های خورد و جزئی نباید هراس و خوف داشت. این نقطه مهم است که ما مبارزین سیاسی بحیث یک کاندید اگر یک چنچ اجنت (change agent) خوب نه، حد اقل در راستای بدست آوردن این صفت کوشا باشیم. بجاست که در رابطه به این بحث ملاحظات خویش را پیرامون نقش زنان در مبارزات انتخاباتی ذکر نمایم که نظر به نقش سنتی زن در افغانستان بصورت اکثریت، مردم زنها را در سیاست جدی نگرفته  وبیشتر جامعه که قادر به بررسی نبوده و شعور سیاسی ضعیف و غیر مسلکی دارند برای کاندیدان زن تنها بر مبنای چهره ی شان رأی میدهند که این یک اهانت بر موقف زن در سیاست و افکار شان میباشد. همچنان این مفکوره اشتراک خانم های مسلکی را به این پروسه  کاهش بخشیده و توجه آنها را با سهم گیری در پارلمان سرد میسازد. البته هدف این نقد، عکس های زیبا نبوده مگر سوء استفاده ی آن بوسیله ی افکار عامه و غیر مسلکی و پائین جلوه دادن سطع علمی زن در سیاست میباشد. بنظر من برای قشراناث لازم و حتمی است که اجتماع را از جدیت کاری شان آگاه ساخته و برخلاف عنعنات نا شایسته ایکه زن را میخواهند ضعیف جلوه دهند رزمیده جامعه را ازاین دگرگونی بیرون کند و من بصفت یک کاندیدا ازقشراناث با اعتراض به این شیوه پوستر انتخاباتی ام را آغاز با شعار و عدم تصویر نموده مفکوره ام را در خدمت مردم قرار دادم تا مردم با این روند آشنایی پیدا کنند که در قدم اول افکار یک کاندید را مورد تبصره قرار دهند نه چهره اش را و از طرف دیگر مردم بتوانند قبل از دیدن کانديد، جدیت مبارزه اش را احساس کرده موجودیت هدف مبارزه اش را در این راستا احساس نماید، اگر چه باید اعتراف کرد که این روند انفرادی من ساده و آسان نبوده و مورد انتقاد حق و نا حق مردم از سطح روشنفکر، سیاسون تا مردم عادی بدلایل مختلف  قرار گرفته، مگر برای اینکه ما سیاسیون خصوصاً جوانان که نیروی پر ابتکار جامعه نامیده میشوند، قوی بار آئیم باید با چالش ها راه رفته مسیر را برای دیگران باز نمایيم تا اینکه این جرئت را آنها نیز از آن خود کرده بتوانند. بجاست که علاوه نمایم هیچ روندی نمیتواند صددرصد موفق باشد اما هر روندی موفقیت های خاص خودرا در قبال دارد و شیوه ی را که من اختیار نموده ام یک کوشش فردی است که بر مبنای بررسی اوضاع کنونی برای بهبودی پروسه انتخابات پذیرفته ام، ولی پذیرش وعدم پذیرش آن به  مردم ربط دارد. در خاتمه  باید تذکر داد که در ابتدا طرز مبارزه انتخاباتی ام مورد انتقاد سیاسیون ( کاندیدان) و غیره بگونه تصدیق بلا تصویر صورت گرفت اما خوشبختاته بعد از بررسی، بسیاری از کاندیدان محترم به این نتیجه رسیدند که خود نیز از این  روند استفاده کنند، بلآخره بدون تصویر به این موفقیت نایل آمده ام که شیوه انتخابات را در بین بعضی کاندیدای قشراناث در این فرصت کم تغییر دهم

 منبع : www.chadari.af

من هستم و شنایِ نگاهم به جویِ اشك

غلتيده اشك رویِ من و من برویِ اشك

بسيار خسته چهرۀِ اشك از نگاه من

زينسو نگاه خستۀِ من هم به سویِ اشك

چرخيده آسمان غمی رویِ چشم من

وا كرده ابر ناله سر گفتگویِ اشك

من هستم و صدایِ پر از هق هق نگاه

آنسان كه پاره مي شود از او گلویِ اشك

ديريست شوق ديدن رنگ صدایِ عشق

دل را كشانده لحظه به لحظه به كویِ اشك

ياد فضایِ   قصۀِ نازش بخير باد

كز او شنيده‌ايم زهر گوشه بویِ اشك

دادم هوایِ تازۀِ  او را اگر ز دست

هستم به رویِ ديده پیِ آبرویِ اشك

ای شهريار قصۀِ من ای كه پر شده است

از چشم تو به خاطر من صد سبویِ اشك

اي زينت تمامیِ گلواژه‌هایِ عشق

اي مادر ای سپيده نگاه تو قویِ اشك

در چار سوي خاطره حيران ستاده‌ام

با ياد هر نگاه تو روي سكویِ اشك

………

 نورالله وثوق

http://norollahwosuq.blogfa.com/

………

پای بردگان
بزن بر فرقِ آن اندیشۀِ مشت
که بررویِ هوسهابرنیاشفت
به مرداری نیرزدآن تنی کو
دلِ خودرابه پای بردگان کشت
………
انگشت وخروار
به آیین دل اندیشان مکن پشت
مزن بر دیدۀِ آئینه ها مشت
بیا تا پاسِ مردی را بداریم
نمک خوردن چه خروار وچه انگشت
……….
رگبارِدانش
دمی مردانگی را امتحان کن
خودت را پشتِ رمزِ دل نهان کن
به   زورِ  آتشِ  رگبارِ   دانش
دوچشمِ خیرۀِ شب را نشان کن
………..
  
روزِ مادر
ازان حالی که دیدم در گذشته
دگر کار از من وتو در گذشته
به بین بر دیدۀِ خونینِ میهن
چه روزی برسرِ مادر گذشته
……….
شیرِ شهر
دری   بر   رویِ دلها وانمانده
برایِ   ر فتنِ   دل پانمانده
دگر حتی زدستِ تشنگی ها
نفس در شیرِ شهرِ مانمانده
…………..

روی بردگی
چراباهرچه بدحالی بسازیم
بیا تادیده را حالی بسازیم
هلا تا  جاغورِ  صدتیرِ  دل را
به رویِ بردگی خالی بسازیم
……..
رام آتشگر
عطش  تاکی بگیره در    برادر
بزن بر   تشنگی ها سر برادر
پرِ  این غنچه هایِ خفته درآه
مَبادا   رام    آتشگر    برادر
……
نورالله وثوق
دوشنبه    21/  4  /1389
  http://norollahwosuq.blogfa.com/

متاسفانه انتخابات که درگذشته  صورت گرفت با مشکلات، نواقص وحتی تقلب ودستبردهای  همرابود که این تجربه به  روند دموکراسی ونهادینه شدن آن لطمۀ بزرگی واردنموده است .

هم اکنون که مادرآستانه قریب الوقوع این آزمون بزرگ ملی باردیگر قرارداریم وتعداد کثیری ازهموطنان ما جهت سهم گیری دراین پروسه ثبت نام نموده  ومبارزات انتخاباتی نیزاز دوهفته بدنیسوعملا آغازشده است، شهر کابل تاجای که دیده میشود دوباره رنگ انتخاباتی به خود گرفته با آنکه کمیسیون مستقل انتخابات باهم آهنگی شهرداری کابل بخاطر نصب  تصاویر واوراق تبلیغاتی  نامزدان ولسی جرگه ساحات مخصوصی را درنظرگرفته است ولی دیده میشود که این طرزالعمل تاحدی ازسوی نامزدان جدی گرفته نشده واکثر دیوارهای منازل، دکاکین وسایراطراف شهربا تصاویر کاندیدان باشعارهای مشابه ومتفاوت تحت پوشش قرارگر فته  واین امکان نیز وجود دارد که الی یکماه آینده تمام شهر با تصاویر واوراق تبلیغاتی نامزدان پوشانیده خواهد شد.

شعارهای که دراین تصاویر دیده میشود اکثراشعارهای عمومی وتکراری است  مانند تامین عدالت، امنیت ، وحدت ملی ایجادزمینه های آموزش ، تحصیل واشتغال فراهم ساز بستر صلح سرتاسری ازسوی دیگر شعارهایست که تازه گی خاصی خودرا دارد ولی درکل هرنامزدی مدعی است که برای دفاع ازحقوق ملت برخواسته اند  اما یک نکته مورد بحث است که  تقریبا بیش از هشتاد درصد  وکلای قبلی نیز دوباره شامل این  پروسه هستند با آنکه تعداد ازوکلادرطول دورۀ اول کاری شان توانسته اند برتعهدات قبلی شان عمل وثابت سازند که درقضایای افغانستان از زاویه ملی  مینگریند وبرمنافع علیای کشور ارجعیت واولویت قایل هستند اما دراین میان نیزوکلای بودند  که  نتوانستند هیچ یک از تعهداتی را که قبلا به موکلین خویش سپرده بود  جامه عمل بپوشاند ، پس ملت ما دراین آزمون بزرگ رسالت تاریخی وملی دارند که با انتخاب دقیق خویش  کسانی را برای وکالت برگزیند که بتواند هدف ملت سازی را درکشور تطبیق نماید نه ملیت سازی،قوم گرای را و …

 رهین کوثر

مهیا بهرِ جنگِ تن به تن شو

عیهِ جهل وجورِ ماومن شو

به سوی سنگرِ سودایِ ساحر

شعورِ شعله ی آتش شکن شو

………

بازیِ فینال
شتابِ شهپرِ بالم چه زیباست
پَرِش دراوجِ اقبالم چه زیباست
غرورِبازیِ زشتت چه دلگیر
گلِ نازیِ فینالم چه زیباست
…………….

توپِ فوتبال

مثالِ دورِ هر ساله دلِ ما

کج اقبالِ کج اقباله دلِ ما

شده بازیچه ی جامِ جهانی

گمانم توپِ فوتباله دلِ ما

…………

دروازه بان

به بین بازیِ دستانِ نهان را

که کرده گیج آهنگِ جهان را

من وتو راهیی بی خانمانی

خریده دشمنت دروازه بان را

………

پاس

به میدانِ خودی گشتی روانه

الا همبازیِ رنگِ زمانه

دلم را سویِ دشمنِ پاس دادی

سرافکنده چه برگردی به خانه

…….

پنالتی
ازین درمیزنی خودرا به آن در
بود دستِ من و دامانِ داور
من وتوهردوگرچه صفرِصفریم
ولی شوتِ پنالتی مانده دلبر
……..
بازیِ اتن

بنه یکسو ره ورسمِ کهن را

مزن آتش بهارِ خویشتن را

مکن ای همسفر بردورِ باطل

دوباره فکرِ بازیِ اتن را

………

.

مُرَبّیِ محبت

دوباره عقده ها گردیده تهییج

جفادارد به دل سودایِ تزویج

زترکیبِ مُرَبّایِ سیاست

مُرَبّیِ محبت گشته سرگیج

…………

مشقِ تیم

درین دوره چِها تعلیم دادند

که میهن را به غم تسلیم دادند

به این تیمی که دورت را گرفتند

گمانم درس ومشقِ تیم دادند

……. …

جیم

تنِ بازیگران رانیم باید

ازین بازی برادرجیم باید

دلِ شان گشته ازنوطالبِ جنگ

چلیپا برسرِ این تیم باید

…………

کوچه ی اسرار

به هردوری بسی تکرار گشتم

به گِردِ کوچه ی اسرار گشتم

گلی بودم به دستِ هرچه نامرد

ولی در دیده ی شان خارگشتم

……………

نورالله وثوق

شنبه 12/ 4/ 1389

به زورِشورشِ اندیشه یارا

سرِ شب را ببر ازریشه یارا

بَکُن خونِ سیاهی را زهرسو

به هر رنگی میانِ شیشه یارا

   پا به گلبگو اندیشمندِ پا به گل را

بگیر ازرویِ همت دستِ بل را 

گذرکن ازسرِ لایِ تعصب 

گشابررویِ یاران شهرِ دل را 

………

زتار وپودِ ریشه ریش ریشیم 

آقای معنوی  دراین نشست خبری تصریح کرد  که بعد از بررسی های کمسیون مستقل انتخابات و کمسیون شکایت های انتخاباتی نزدیک به 2580 نفر از سراسر این کشور موفق گردیدند که اسامی شان شامل  فهرست نهایی نامزدان انتخابات ولسی جرگه گردد .

درلست نهای نامزدان ولسی جرگه اسامی اضافه تر از  2170 مرد،  400 زن و 50 کوچی دیده میشود ولی این درنهایت بعدازشام روزسه شنبه نهای خواهد شد زیرا اسناد 8 نفر ازنامزدان به دلیل رابطۀ احتمالی شان با گروها ی مسلح غیرقانونی الی شام همین روز نهای خواهد شد اگر این افراد بتواند اسناد های مقنعی را که عدم روابط شانرا با گروه های مسلح غیرقانونی ثابت نمایند ارائه دهند، اسامی شان درلست اضافه خواهد شد .

قراراست انتخابات پارلمانی به تاریخ 27 سنبله سال جاری برگزار گردد که بعدازاعلان لست نهای نامزدان مبارزات انتخاباتی نیزبروزچهارشنبه رسما آغازگردید ولی درقسمت نصب عکس وپوسترهای تبیلغاتی محلات مخصوصی درنظرگرفته شده است ولی تاحال این محلات رسما به نامزدان اعلام نشده است ،  وی همچنان گفت ، به اساس طرزالعمل جدید مبارزات انتخاباتی نامزدان نمی توانند در جریان مبارزات انتخاباتی مواد تبلیغاتی شان را بدون اجازهء قبلی مقام های مربوطه و مالکان در ملکیت های دولتی و شخصی نصب نمایند

با این حال روند توزیع کارت رای دهی که قبلا از تاریخ 23 جوزا آغازشده بود درکابل تنها دومرکز توزیع کارت های رای دهی درنظر گرفته شده است ولی  این دوحوزه نمیتواندپاسخگوی مراجعۀ تعداد کثیری مردم جهت اخذکارت های رای دهی درتمام ولایت کابل باشد، پس توقع وخواست مردم این است که کمیسیون مستقل انتخابات بادرنظرداشت این موضوع بخاطررفع مشکلات کنونی وتشویق مردم درقسمت اخذکارت حوزه های دیگر رانیز ایجاد نماید.

 آقای معنوی درمورد اسامی کسانیکه از لست نهای نامزدان حذف شده است گفت دلایل مشخص وجود داشته است وازجمله دلایل عمده یکی آن  وابستگی برخی ازاین افراد به گروهای مسلح غیرقانونی بوده ومتباقی ، بقیه از طرف کمسیون شکایات انتخاباتی حذف شده اند.

تامین امنیت نیز یکی از موضوع های مهمی است که باید درجریان انتخابات دقیقا روی آن برنامه ریزی گردد تامردم بتواند بخاطر تعین نماینده خویش درشورای ملی بدون هراس وتشویش سهم گرفته ویکی از بزرگترین گزینه های دموکراسی که همانا انتخابات است درکشورعملا مورد تطبیق قرارگیرد.

ذخائیر زیرزمینی افغانستان عبارت اند از طلا، نقره ، لاجورد ، یاقوت ، زمرد، مس ، آهن ، نفت گاز ……. وغیره  که هرکدام آن دارای مشخصات خیلی عالی میباشد ،  با وجود اینکه  کار کشف واستخراج معادن  درافغانستان تاحال بطور مشخص وعلمی تکمیل نگردیده واگربعضی از این ذخائیر تاحال کشف گردیده است با امکانات خیلی ابتدای کارهای عملی آن صورت گرفته و درمطابقت با معیارهای تعین شده بین المللی برابرنبوده است،  ولی بعد ازفروپاشی رژیم طالبان  وبوجود آمدن فضای جدید سیاسی درکشور برخی کشورهای خارجی درامر سرمایه گزاری بالای معادن افغانستان علاقمندی نشان دادند که ازقرارداد استخراج مس عینک  که ازجمله بزرگترین معادن کشور محسوب میشود، توسط یک شرکت خصوصی چینی میتوان بطور نمونۀ نام برد . وزارت معادن وصنایع افغانستان نیز با همکاری متخصصین داخلی وخارجی کارهای تحقیقاتی خویش را روی شناسای دقیق ازذخائیر طبیعی کشور متمرکز داشته  ولی تشخیص کلی منابع زیرزمینی افغانستان نیازمند یک مدت زمان بوده ، ازسوی هم مستلزم داشتن کادرهای مسلکی وورزیده  و تحقیقات همه جانبه میباشد زیرا کار کشف ، ا ستخراج وحتی عقد قرارداد آن با کشور های خارجی یک موضوع خیلی مهم ملی میباشد که باید با دقت کامل کاربالای آن صورت گیرد .

دراین اواخر یک تیم زمین شناسی امریکای گزارشی را منتشر کرد که درآن ارزش مجموعی معادن افغانستان به قیمت یک هزار ملیارد دالرپیش بینی شده است  که بعدازنشراین گزارش موضوع ذخائیرطبیعی افغانستان درمحورتوجه وسرخط رسانه های داخلی وجهانی قرارگرفت ولی بزودی وزارت معادن وصنایع افغانستان گزارش زمین شناسان امریکای را محافظه کارانه خواند وگفت   که به اساس معلومات ابتدای که این وزارت دردست دارد،  قیمت مجموعی ذخائیر دست نخورده افغانستان به بیش از  سه هزا میلیارد دالرتخمین شده و برای استخراج آن برنامه های تازۀ را روی دست گرفته خواهد شد.

بنابر گفته مقامات وزارت معادن وصنایع ، قراراست طی دوسال آینده معادن بزرگ دربخش های مختلف افغانستان جهت استخراج به داوطلبی گذاشته خواهندشد .

همچنان رئیس جمهور کشور نیز باابراز نگرانی از رقابت جامعۀ جهانی درارتباط به منابع طبیعی افغانستان گفته است که دراشتراک به استخراج معادن افغانستان به کشور های کمک کننده اولویت داده میشود دراین حال یک تعداد کشور ها  نیز دراستخراج معادن افغانستان اعلام آماده گی نموده است ولی ازجمله کشور پولند به این موضوع رسما اظهار علاقه نموده است.

افغانستان باداشتن این همه  منابع عظیم طبیعی بازهم ازجمله کشورهاییست که متکی به کمک های جامعۀ جهانی بوده وازموجودیت این همه معادن وسایرذخایئر طبیعی به حد اقل استفاده صورت نگرفته است وامروز تعداد کثیری ازهموطنان ما بخاطرعدم پیداکردن وظیفه مناسب به کشورهای همسایه مهاجرت مینماید،  اگر کار پروژه های استخراج معادن افغانستان به طوردقیق آغازگردد پس زمینه  کار واشتغال برای ده ها هزارتن مهیا میگردد ودیگر هموطنان ما بخاطر پیداکردن کار نیاز رفتن به کشورهای خارج را نخواهند داشت  زیرا درمرحلۀ خواهم رسید که یکی اززبزرگترین مشکلات اجتماعی امروزی کشور درآنزمان حل گردیده و امید خودکفای افغانستان نیز مژدۀ  تازۀ برای مردم ماخواهد بود.

رهین کوثر

نورالله وثوق

روحِ ناجوانی
بگوتاکی چنین کوته نظر دل
به کنجِ    ناجوانی   مستقردل
مشو با کرگسان همدستِ پرواز
بکن وا باعقابان بال و پردل
……..
زرخریدِ
مکن با اشکِ حسرت دیده تر دل
فراتر  از   نگاهِ   خو د بپَر دل
نمی خواهم تورا مثلِ حریفان
غلامِ     زرخریدِ    کور   وکر دل
……….
رنگِ   استقلالِ
بنایِ    ذِلَّتی   تأسیس کردیم
 خجالت راسراپا خیس کردیم
سخن ازرنگِ استقلالِ  دل شد
دهانِ دیده راسرویس کردیم
………
تزریقِ ریا
نگربالا وپستِ لحظه ها را
تماشا فرد  فردِ   آشنا را
به بین دررگِ اندیشه هاشان
بلایِ    خونِ    تزریقِ  ریارا
………
بویِ  وحشت
زصبحِ سربلندی عارکردم
به گردن  بردگی رابارکردم
زبس ازرنگِ وحشت بوگرفتم
تورا از آدمی بیزارکردم
…………………….
تُبره وآخُر
بودازهرکجایی پُر دلِ من
شده همسنگرِ سُرسُردلِ من
بگیرد امتیازازصلح وجنگش
خوردازتُبره وآخُردلِ من
……………….
هیولا
هیولا سان به پاکردی هیاهو
 گرفتی   پایِ   دلهارا  زهرسو
چه بد  دیدی   زبارانِ   محبت
که ازخون وطن جاری کنی جو
……………..
شرنگی بجای شهد
شرنگی را خیال شهد کردیم
بجای حق بباطل عهد کردیم
بپای خود بسوی دار رفتیم
عجب مردانه جد وجهد کردیم
……………
31/3/1389
 http://norollahwosuq.blogfa.com/

وحیدالله شهرانی، وزیر معادن افغانستان در یک کنفرانس خبری در کابل گفت که براساس تخمین دولت افغانستان، ارزش این معادن به سه هزار میلیارد دلار می رسد.

در پژوهشی که اخیرا از سوی زمین شناسان آمریکایی انجام شد، ارزش مجموعی معادن زیرزمینی افغانستان یک هزار میلیارد دلار است.

اما وزارت معادن افغانستان می گوید که در این پژوهش، ارزش معادن افغانستان به شکل محتاطانه تخمین زده شده است.

مقامات افغان می گویند، تحقیقات اخیر در مورد ارزش معادن افغانستان که به شکل مشترک از سوی اداره زمین شناسی و وزارت دفاع آمریکا انجام شد، به درخواست دولت افغانستان صورت گرفته بود.

ولی روشن نیست که چگونه در آمار ارائه شده از سوی آمریکا و وزارت صنایع افغانستان، تا این حد تفاوت وجود دارد.

وزارت معادن افغانستان برای اثبات ادعای خود در مورد ارزش سه هزار میلیارد دلاری معادن این کشور، به منابع مشخصی اشاره نکرده است.

یک سخنگوی این وزارت گفت که تخمین زمین شناسان آمریکایی، براساس اطلاعاتی است که از سالها قبل در وزارت معادن وجود داشته است.

مقامات افغان باور دارند که سرمایه گذاری روی این معادن، می تواند افغانستان را از کمک های اقتصادی جامعه جهانی بی نیاز کند.

اما به نظر می رسد نا امنی در مناطقی از افغانستان، از چالشهای اصلی بر سر راه سرمایه گذاری و آغاز کار استخراج این معادن است.

تلاش برای جلب سرمایه گذاران

در همین حال مقام های افغان می گویند تلاشهایی را برای جذب سرمایه گذاران آغاز کرده اند.

جواد عمر سخنگوی وزارت معادن افغانستان به بی بی سی گفت، وزیر معادن افغانستان در بیست و پنجم ماه جاری میلادی برای گفت و گو با مقام های دولتی و شرکت و سرمایه گذاران بریتانیایی به لندن سفر خواهد کرد.

به گفته آقای عمر، وزیر معادن افغانستان در سفرش به لندن در مورد معدن آهن حاجی گگ که قرار است تا سه ماه دیگر به داوطلبی گذاشته شود، به سرمایه گذاران معلومات خواهد داد.

حاجی گگ بزرگترن معدن آهن افغانستان است که در ولایت نسبتا امن بامیان واقع است.

مقام های افغان همچنین تاکید می کنند که جهت شفافيت بيشتر در مورد چگونگى استخراج شمارى از اين معادن، تمام جزييات قرار داد ها از طريق شورا ملى،جامعه مدني و رسانه ها در اختيا مردم قرار خواهد گرفت

منبع سایت فارسی بی بی سی.

قبل از یازدهم سپتامبر گروه طالبان با استخبارات بعضی کشورهای دیگر ازجمله سعودی وامریکا نیز رابطۀ مستقیم وغیر مستقیم  داشته و مورد حمایت آنان نیز بوده است ولی بعد ازوقوع حملات یازدهم سپتامبر که منجربه فروریختن برج دوقلوی نیو یورک مرکز تجارتی جهان شد، تهدیدات تروریستان جهانیان را به متوجه خطرات جدی این گروه  ساخت و بعداز آن جامعه جهانی بخصوص ایالات متحدۀ امریکا برای سرنگونی   این گروه دست به کارشد که درنتیجه بعد از آغاز عملیات  نظامی قوت های ناتو و امریکا درافغانستان رژیم طالبان سرنگون ومتواری شد ودرسالهای 2002  و2003 تقریبا نشانه های این گروه از دامن  افغانستان برچیده شده  وضمنا امیدواری های  وجود داشت که باگذشت زمان وباتقویت وتجهیز قوت های نظامی افغانستان سایر گروه های تریرویستی ازبین رفته ودرمقابل ثبات وامنیت درکشور تامین گردد.

اما ازآنجائیکه این گروه ها مورد حمایت کشورهای خارجی بخصوص کشورهمسایه پاکستان بوده وبخصوص درآنسوی مرز تجهیز وتمویل میشد وده ها مدارس تحت نام تدریس مضامین دینی بخاطر تبلیغ وترویج طالبانی فعالیت میکرد این گروه را بیشترازبیش تهدید دیگری درمقابل صلح وثبات افغانستان تبدیل نموده وباوجودی حضور قوت های نظامی 33 کشورخارجی  درافغانستان درامر مبارزه با تریروزم وهراس افگنی این خطر باردیگر صلح وثبات افغانستان را جدا تهدید میکند و دراین اواخرگزارش مرکز تحقیقاتی پوهنتون اقتصاد لندن نیز درمودرحمایت مستقیم آی اس آی ازگروه طالبان به نشر رسید ودرمقابل اسلام آباد این گزارش را شدید رد نمود وگفته است که این ادعا غیر واقعی بوده وعلیه استخبارات پاکستان یک دسیسه میباشد،  دراین تحقیقات آمده است که حمایت از طالبان پالیسی رسمی ادارهء آی، اس، آی، است و اداره استخبارتی پاکستان ( آی، اس، آی) نه تنها نیروهای مسلح طالبان را تمویل و آموزش می دهد، بلکه نماینده آنها در شورای مرکزی طالبان  که بنام شورای کویته یاد میشود نیز عضویت دارد، در جلسات آنها اشتراک می کند و بر عملیات نظامی طالبان تاثیر قابل ملاحظهء دارد.

پاما مت والدمن نویسنده  این گزارش  تحقیقاتی در مصاحبهء اختصاصی  که با رادیو آزادی انجام داده ازصحت این  گزارش دفاع کرده وگفته است که این تحقیقات به اساس مصاحبه با افراد بلند پایه رهبری طالبان تهیه شده است .  درگزارش آمده است که آقای مت والدمن با نه نفر ازرهبران  محلی طالبان مصاحبه نموده است که به نقل از این تعداد اعضای طالبان حمایت استخبارات پاکستان بر طالبان خیلی گسترده بوده است و گفته اند که هدف پاکستان از حمایت از طالبان، “خنثی کردن نفوذ هند در افغانستان است.”

تا جائیکه این گزارش از دیرزمانی مورد بحث بود وچیزی تازه ی نیست زیرا همه میدانند که پاکستا ن ازجمله  محدود کشور های بود که که حکومت طالبان را در افغانستان به رسمیت شناخت.

این گزارش به حمایت گسترده استخبارات پاکستان اشاره نموده است که نشر این گزارش بار دیگر برخورد دوگانه اسلام آباد را درمبارزه با ترویرزم آشکار میسازد زیرا درمدت نه سال گذشته همواره حکومت افغانستان ادعا نموده است که لانه های اصلی طالبان ومرجع تجهیز وتمویل این گروه دربیرون ازمرزهای افغانستان بوده که منظور آنسوی خط دیورند تحت قلم رو حکومت پاکستان است ولی اسلام آباد همیش این ادعا ها را تکذیب نموده ومدعی هستند که درمقابله با ترویزم با جامعۀ جهانی همکاراست .

اما بارها دیده شده است که درپشت اکثر حملات تروریستی که ازسوی طالبان درداخل افغانستان صورت گرفته  دست اسلام آباد درآن دخیل بوده است، همچنان یکتعداد افراد پاکستانی که میخواست حملات دهشت افگنی را درافغانستان انجام دهد دراین نه سال گذشته ازسوی نهادهای امنیتی دستگیرشده است  که نمایانگر دخالت رسمی پاکستان وحمایت این کشور را از طالبان میرساند.

رهین کوثر

زمین شناسان آمریکایی می گویند، ذخایر زیرزمینی مس، آهن، لیتیوم، طلا و لاجورد در افغانستان، تا یک هزار میلیارد دلار ارزش دارد که سرمایه گذاری روی این بخش، می تواند افغانستان را از نظر اقتصادی خودکفا کند.

با آنکه استخراج این معادن سالها وقت خواهد گرفت، اما مقامات آمریکایی باور دارند که ظرفیت این معادن به حدی است که قادر خواهد بود قبل از آغاز استخراج، توجه سرمایه گذاران زیادی را به خود جلب کند.

این معادن در نقاط مختلف در سراسر افغانستان پراکنده شده اند، اما بر اساس پژوهشها، بخش اعظم این معادن در مناطق جنوبی و شرقی افغانستان و در امتداد مرزهای این کشور با پاکستان موقعیت دارد.

اما مناطقی چون غزنی، در مرکز افغانستان نیز جایگاه ذخایر عظیمی دانسته شده است.

وزارت معادن و صنایع افغانستان می گوید، هنوز نمی تواند آمار ارایه شده در این پژوهش را تائید کند.

اما مقامات در این وزارت به غنی بودن افغانستان از نظر معادن زیرزمینی تاکید کرده و می گویند که اگر استخراج فنی از این معادن صورت گیرد، افغانستان برای پیشبرد امور و بازسازی خود از کمک های جامعه جهانی بی نیاز خواهد شد.

با این حال، سوالهایی زیادی هنوز در مورد چگونگی استخراج این معادن و سرمایه گذاری ها در این عرصه وجود دارد. ادامه نا امنی ها در افغانستان و ضعف حکومتداری در این کشور نیز چالشهای دیگری سر راه استخراج این معادن تلقی می شود.

پژوهش های تازه در مورد معادن افغانستان، از سوی زمین شناسان آمریکایی و هیاتی از وزارت دفاع آمریکا با کمک نقشه ها و اطلاعاتی انجام شده که قبلا توسط کارشناسان شوروی سابق بدست آمده بود.

این نقشه ها در جریان حضور شوروی سابق در افغانستان تهیه شده بود اما گزارش ها می رساند که زمین شناسان افغان، پس از خروج شوروی سابق از افغانستان، این نقشه ها را پنهان کردند تا از آسیب های جنگ داخلی در این کشور در امان بماند.

این اطلاعات که براساس گزارش روزنامه تایمز، پس از سقوط رژیم طالبان، به کتابخانه زمین شناسی افغانستان بازگردانده شد، نقش اصلی را در شناسایی معادن زیرزمینی افغانستان و تخمین ارزش آن بازی کرده است.

سازِ همسایه
الا یا  شوخِ   طنّازِ  هوسباز
مشوباسازِ همسایه همآ واز
سرودِ سردِ سرما را مده سر
دلِ   آوارۀِ   ما  را    مینداز

      بنام خداوند  جان وخرد

 ودیریست درخیال پریشان  چنین گذشت

از تلخی زمان   که به ما سهمگین گذشت

 تاریخ نگا شت آنچه زاعمال  خوب بد

 بر  ملک ما ویا که به هر سرزمین گذشت

ظلم وستم زدست هلاکــــو  وتیمورش

بر خلق ما واین وطن ِ نازنین گذشت

ا ز دست انگلیس  و  تزار قــدیم  روس

وزآن تجاوزات شوم دیگرغاصبین گذشت

 از کودتای ثور ومرحلۀ شش جَدی ِآن

کشتار مردمان به  َحـدِ آخرین گذشت

    دید یم زخون خواری  اردوی بلشویک

 سیلاب خون به کشورافغان زمین گذشت

 هر قلب داغ دار مردم ما میکند بیان

تیری که از کمان خم ِملحدین گذشت

احــــوال ُکشتــــگان وطن َکــی رود ز یاد

 برگورها هر آنچه ز دست همه قاتلین گذشت

  تنــها ز بسملان  وطن میتوان شنید

ازآنچه بهر شان به دم ِ واپسین گذشت

بعد از شکست روس وزوال نظام غیر

 غمهــای دیگری بدل این غمین گذشت

  تاریخ گواه  روشن این مـــدعــا بود

آن ننگ ونفرتی که بر ِ ظالمین گذشت

بنگرهمیشه چهرۀ زشت ِستمــگران

بر دفتر زمانه  سیاه اینچنین گذشت

 هرگز به آب ُجو نتوان  شستشو نمود

بر خائنین که لکۀ ننگ بر جبین گذشت

  ثبت است بر صحـیفـــۀ اوراق  روزگار

هرکس به کار خوب وبدِ خود َرهِین گذشت

 دیدم به روزگار مردم  هردم شهید خود

 ایام خوش  نبــوده ویا  کمتـرین گذشت

 کی از  دماغ وخاطر  من دور میرود

 آن لحظه های گرم  که باهمنشین گذشت

هر گزسخن بغیر حقیقت مگو« عزیز»

  گفتارحق به اهل دلان دلنشین گذشت

پــــــا یــا ن

محمد عزیز ( عزیزی ) –  لند ن

روز جمعه  14 جوزای سال-1389

برابربا : 2010-06-04

  مطابق : بیستم جماوی الآ خر سال1432- ه-ق

  hmaazizi@yahoo.co.uk