تجلیل از روز نوروز یا سال نوخورشیدی، ازجمله روزهای مهم تاریخی، وباستانی است که درفرهنگ پربار کشورما ریشه دیرینه داشته ودرپیوند به این روز روایات مختلف و موضوعات متعددی که نشان دهندۀ اهمیت وقدامت تاریخی آن است دراوراق زرین تاریخ با عناوین درشت وافتخار آفرین درج است ومردم ما با پیروی ازاین امردرحفظ و نگهداری این ارزش بزرگ ملی وفرهنگی درهر عصروزمانی با مراسم خاصی تجلیل وارج گزاری نموده است که بیان گر پاسداری از ارزش های بزرگ تاریخی وفرهنگی محسوب میشود.
ازروز نوروز نه تنها درافغانستان تجلیل میگردد بلکه درکشورهای مختلف جهان منجمله جمهوری اسلامی ایران ، تاجیکستان، ازبکستان، قرقیزستان، ترکمنستان، قزاقستان، آذربایجان وپاکستان ، بعضی مناطق کردنشین عراق، سوریه و ترکیه و حتی در بسیاری از شهرهای روسیه نیز برگزار می شود.
برگزاری جشن نوروزی ازاین روزباستانی ومهم تاریخی درکشورهای یادشده به شیوه های مختلف برگزار میگردد که باورهای متعددی تاریخی وفرهنگی دراین مورد وجود دارد ودرافغانستان نیز این روز با مراسم خاص وویژۀ جشن گرفته میشود که بیان گر قدامت تاریخی این روز درفرهنگ پربارکشور میباشد .
تجلیل از روز نوروز پیشینۀ تاریخی داشته که به دور آریای ها برمیگردد و با شیوه های مختلف، رسم ورواج های متنوع جشن گرفته میشود وبرخی پژوهشگران، ریشه تاریخی نوروز را به دورۀ سطلنت جمشید دانسته وجشن نوروز را « نوروز جمشیدی » گفته است . این گروه معتقدند كه جمشید شاه بعد از یک سلسله اصلاحات اجتماعی بر تخت زرین نشست و فاصله بین دماوند تا بابل را در یک روز پیمود و آن روز (روز هرمزد یا اورمزد) از فروردین ماه بود. چون مردم این شگفتی از وی بدیدند جشن گرفتند و آن روز را «نوروز» خواندند.
درافغانستان روز نوروزبا رواج های مختلف جشن گرفته میشود که بعضی این رواج های عنعنوی که درپیوند به جشن باستانی نوروز اجرامیشود مختصرا به آن اشاره میشود.
جهنده سخی
مردم شریف وبادیانت کشور ما همه ساله با برافراشتن جهندۀ شاۀ ولایت مآب حضرت علی (ع) درمزارشریف ودیگر زیارت های تاریخی منسوب به سخی درسایر مناطق کشور با شور اشتیاق خاص ازنوروز تجلیل میکنند ، مراسم برافراشتن جهنده روضه مبارک حضرت علی با حضور مقامات بلند پایه دولتی واشتراک صدهزارتن ازعاشقان ومشتاقان مولاعلی برگزار میگردد و روایت های نیز دربین مردم وجود دارد که روز ولایت حضرت علی علیه السلام در روز نوروز بوده است ازاینرو این روز بیشتر مورد توجه بوده وحائیزاهمیت ویژه تاریخی پنداشته میشود.
میله گل سرخ
میله گل سرخ یکی از میله های تاریخی درکشورماست ، با آمدن فصل بهار که طبیعت با گذشتاندن فصل سرمای زمستان دوباره لباس سبز به برمیکشد و فصل بهار با آهنگ های دلنواز بلبلان ومرغکان صحرای به سراغ طبیعت میآید، مردم ما نیز با برپا نمودن میله های بهاری گل سرخ به استقبال فصل بهارسال نورا آغاز میکند
هدیه های نوروزی
معمولا با فرارسیدن نوروز فامیل ها که تازه پیوند خویشاوندی می بندد ازسوی فامیل پسربرای فامیل دخترهدیه نوروزی که شامل میوه ، لباس ، گل ،جواهرات وماهی میباشد ، برده میشود ومتقابلا فامیل دخترنیز طبق رسم ورواج عنعنوی با فرستادن میوه ویا بعضی هدایای دیگراین اقدام فامیل پسر را مورد استقبال وقدردانی قرارمیدهد .
هفت سین
تهیه هفت سین ( سیب ، سبزی ، سیر ، سرکه ، سماروق ، سنجد وسمنک ) نیز درجشن نورز یک امر معمول میباشد ، که ازجمله تهیه سمنک با شیوه خاص وویژه برگزار میگردد وآن انیکه درجریان پختن سمنک زنان گردهم آمده وآهنگ سمنک را زمزمه میکند < سمنک درجوش ما کبچه زنیم دیگران درخواب مادفچه زنیم >
درروز روز نوروز از مهمانان واقارب خویش با غذای خاص نوروزی وبخصوص به هفته میوه (چارمغز، پسته، آلوی بخارا، کشمش ، سنجد ، بادام و وکشته ) پذیرای مینماید .
جشن دهقان
روز نوروز مصادف است با روز اول حمل که این روز به عنوان روز دهقان نیز معروف است ، دراکثر دهات افغانستان بخصوص درمناطق مرکزی دهاقین با مراسم خاص قلبه کشی سال نورا آغاز وجشن نوروز را همزمان با روز دهقان تجلیل میکنند، دراجرای مراسم قلبه کشی در روز نوروز گاوهای قلبۀ را رنگ نموده و با آویختن گردن بندهای دست دوزی شده این مراسم را بیشترازبیش رونق میبخشد .
نهال شانی
با آمدن فصل نهال شانی نیز یکی ازجمله کارهایست که بیشتر مورد توجه بوده وهمه ساله مردم ما درسایر نقاط کشور با غرس نمودن نهال های مثمروغیرمثمر جهت شگوفای وسرسبزی وطن حضور نوروز را بدرقه میکند .
رهین کوثر
