فــــرهنگســـتان

عقاب واژه ای است تازی و به پرنده ی میگويند که بسيار زيباست و بلند پرواز و جسور و تيز بين. اين پرنده را در زبان فارسی دری شاهين مينامند. و سيمرغ افسانه ئي شيخ عطار و سيمرغ پرورندۀ زال زر در شاهنامه همان شاهين است و عنقای کوه قاف، مرغ دولت، هماي سعادت که در روزگاران باستان به آرزوی سايه آن بودند همان سيمرغ. در فرهنگها چنين میخوانيم که عقاب پرنده ی است از جورح و چنگالداران باشهپر های نيرومند و چشمان تيز بين. اين پرنده از راستۀ شکاريان و از دسته شکاريان روزانه است که جثۀ نسبتاً بزرگ، پنجه و منقاری بسيار قوی دارد. عقاب بسيار جسور و باشهامت و پر جرأت است و نسبت به ديگر پرنده گان شکاری قدرت و شجاعتی ويژه دارد. آهو، روباه، خرگوش و گاهی گورخر را نيز شکار می کند. بطوری که بعضی از خلبانان گزارش داده اند، عقاب حتی به هوا پيماهای کوچک حمله میکند و گاهی نيز خطراتی را به بار می آورد. از همين رو آنرا “سلطان پرنده گان” نيز ناميده اند.  عقاب، پراز را میتواند ساعتهای متمادی ادامه دهد و مسافات طولانی را به سهولت بپيمايد و تا ارتفاع بسيار زياد اوج بگيرد. منقار آن بسيار قوی و برنده است و دارای پنجه های نيرونمند و ناخنهای بسيار تيز و خميده است. عضلات پنجه و پای وی به اندازه ی نيرومند است که میتواند جانوران قوی جثه ی چون روباه، بچه گوزن و بره های نسبتاً بزرگ را به ساده گی و آسانی از زمين بربايد. در گرسنگی پرطاقت است و چندين روز پيهم میتواند آنرا متحمل گردد. قدرت ديد اين پرنده نيز زياد است و از مسافات دور، کوچکترين حرکت را میتواند زير نظر داشته باشد.

عقاب دارای غروری ويژه است و برای اين که به شکار خود همواره تسلط داشته باشد هميشه در ارتفاعات زياد پرواز میکند. در ساحۀ پرواز او پرنده گان شکاری ديگر، قدرت پريدن و تعقيب شکار را از دست میدهند و به مجرد ديدن عقاب، شکار خود را رها کرده میگريزند.

اين پرنده هوشيار و چالاک در همه جا پيدا میشود، به ويژه در سرزمينهای بيشه زار کوهستانی.

عقاب انواع گوناگون دارد که از نگاه رنگ، بزرگی و کوچکی و شجاعت با هم متفاوت اند. انواع مختلف عقاب در کوه ها، صحراها، جنگلها و اطراف شهر ها مسکن میکنند و رنگ آنها سياه، سياه مايل به سرخی، شفتالوئی، سفيد و بور است.

در باره بهترين نوع اين پرنده گفته اند که بايد رنگ سرخ، جثه عظيم، چشمان درشت و تيزبين، گردن بلند، موی بر پيشانی افشانده، منقار درست، سينه فراخ، رانهای فربه، گوش و پاهای کوتاه، پنجه باز، بالهای بلند و دم کوتاه داشته باشد و بعضی گويند که سياه رنگ آن بهتر است.

منبع: کتاب عقاب، تأليف صالح محمد خليق